KPN over innovatie in de zorg

Op verzoek van minister Hoogervorst heeft KPN in het kader van het programma Sneller Beter onderzocht hoe het innovatief vermogen van de zorg kan worden gestimuleerd. Zorgvernieuwing is noodzakelijk om de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de Nederlandse gezondheidszorg in de toekomst te kunnen garanderen. Een groot aantal barrières staat innovatie in de zorg echter in de weg. Alleen een integrale aanpak kan deze barrières slechten. Transparantie van kwaliteit, gereguleerde marktwerking in de zorg en een optimale inzet van ICT zijn daarvoor noodzakelijk. Dit zal leiden tot een betere, snellere en betaalbare zorg.

> Het rapport: Zorg voor Innovatie [pdf]

De noodzaak tot innovatie
Bij ongewijzigd beleid blijft de kwaliteit van de Nederlandse gezondheidszorg in vergelijking met andere westerse landen middelmatig. Door de stijgende zorgvraag zou in 2025 één op de vijf Nederlanders in de zorg moeten werken, terwijl de productiviteit van de zorg ten opzichte van andere sectoren en landen blijft dalen. Demografische ontwikkelingen, maar vooral een toenemende complexiteit van de zorg, leiden tot een stijging van de zorguitgaven van de huidige 12% naar 18% van het BBP in 2020. Het aandeel van de curatieve zorg daarin zal bij ongewijzigd beleid toenemen van 5,3% naar 7,9%.

Sneller Beter is een campagne van BKB in opdracht van het Ministerie van VWS en de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen, de Orde van Medisch Specialisten.

Barrières voor innovatie in de zorg
Ideeën om de zorg te vernieuwen om zo betere kwaliteit te leveren tegen gelijkblijvende of lagere kosten zijn er voldoende. Het ontbreekt echter aan de ruimte en vooral de noodzaak om te innoveren. De juiste financiële prikkels ontbreken, waardoor het voor zorgaanbieders en zorgverleners vaak niet loont om te innoveren. Gefragmenteerde structuren in de zorg staan een snelle verspreiding van innovaties in de weg en een behoudende cultuur is een rem op vernieuwing. De zorg kampt bovendien met jarenlange onderinvesteringen in ICT. Een landelijke ICT-infrastructuur en standaarden voor ICT-toepassingen ontbreken.

Ad Scheepbouwer

Een integrale aanpak en het doorvoeren van marktwerking zijn noodzakelijk
Het complexe karakter van de Nederlandse gezondheidszorg maakt een integrale aanpak noodzakelijk om innovatie te stimuleren. Ruimte voor ondernemerschap in de zorg en keuzevrijheid voor de zorgconsument zijn daarbij het uitgangspunt. Gereguleerde marktwerking voor alle zorg, topklinische zorg uitgezonderd, is daarom noodzakelijk. De zorgconsument komt centraal te staan en de concurrentie tussen zorgaanbieders en zorgverleners neemt toe. Randvoorwaarden zijn dat zorgconsumenten wel écht in staat moeten zijn een onderbouwde keuze te maken. Transparantie van de prestaties van zorgaanbieders en zorgverleners zijn noodzakelijk. Daarnaast moet de overheid heldere kaders en toezicht op de zorgmarkt creëren en is een inhaalslag op ICT-gebied vereist. De overheid moet de landelijke ICT-infrastructuur in de zorg ontsluiten, een standaard vastleggen voor de elektronische uitwisseling van medische gegevens en informatie-uitwisseling tussen zorgaanbieders verplicht stellen. De integrale aanpak is verder uitgewerkt op de volgende pagina.

Eerder deden de topmannen Peter Bakker (TNT), Rein Willems (Shell Nederland) en Johan van der Werf (AEGON) hun aanbevelingen op een aantal actuele thema’s in de zorgsector, zoals logistiek [pdf], veiligheid [pdf] en rekenschap [pdf].

De opbrengst: kwalitatief betere zorg tegen lagere kosten door optimale inzet ICT
Concurrentie stimuleert zorgaanbieders en zorgverleners betere zorg te leveren tegen lagere kosten. De kwaliteit van de zorg zal stijgen door toegenomen specialisatie en door grotere transparantie over medische prestaties. Het loslaten van productieplafonds zal wachtlijsten in de zorg laten verdwijnen. De toegenomen concurrentie dwingt zorgaanbieders en zorgverleners kritisch naar hun kosten te kijken. Procesoptimalisatie, het verder doorvoeren van protocollen, betere inkoop en een reductie van de overheadkosten bieden een enorm verbeterpotentieel. Een optimale inzet van ICT is noodzakelijk om dit potentieel aan te boren. De uitgaven voor de curatieve zorg kunnen zich door het bedrijfsmatig leiden van ziekenhuizen stabiliseren op 5,3% van het BBP. De enorme groei van de zorguitgaven kan daarmee volledig worden opgevangen, terwijl de kwaliteit van de zorg zal toenemen.

Over Sneller Beter
Op verzoek van het Ministerie van VWS en de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen, de Orde van Medisch Specialisten heeft het bureau BKB een campagne ontworpen dat tot doel heeft de transparantie, de doelmatigheid en de kwaliteit van de zorg te verbeteren.

De Nederlandse zorg is een complexe sector met veel verschillende belangen en ingewikkelde regelgeving. De veranderingen in de zorgsector laten zich dan ook niet simpelweg van bovenaf opleggen. De sector moet het zelf doen. BKB kiest voor een positieve benadering en vraagt de sector te kijken naar haar eigen successen om vervolgens uit best practices lessen te trekken voor de toekomst.

De Campagne beslaat een lange periode, van 2003 tot 2006, en bestaat uit vele verschillende componenten. BKB voert de regie over de campagne. De campagne stimuleert een constante dialoog tussen beleidsmakers, zorgverleners en zorgverzekeraars.