Zorgen om de Zorg

BKB organiseerde de bijeenkomst Zorgen om de Zorg: Nu investeren in de zorgprofessional! Zorgverleners uit het hele land spraken er over de toekomst van de zorg. Een verslag.

Op de bijeenkomst Zorgen om de Zorg: Nu investeren in de zorgprofessional! spraken zorgverleners uit het hele land over de toekomst van de zorg. Een gesprek tussen vertegenwoordigers van ondernemingsraden, gemeenten, vakbonden, zorgverzekeraars, beleidsmakers en bestuurders.

De bijeenkomst is een initiatief van het Platform Zorgen om de Zorg, waarin medezeggenschapsorganen van zorginstellingen in de verpleging, verzorging en thuiszorg zijn verenigd.

Eerder in 2009 heeft het Platform een petitie aangeboden aan toenmalig staatsecretaris Bussemaker. Hiermee gaven zorgprofessionals uiting aan hun zorgen over de toekomst van de zorgsector. De bijeenkomst Zorgen om de Zorg is hier een vervolg op.

Zorgen om de zorg staat in het teken van de veranderende rol van de zorgprofessional. Thema’s op de dag zijn professionalisering, het aantrekkelijk maken van de beroepsgroep en een slimme organisatie van de werkomgeving.

Annelies Hoogewerf is voorzitter van het Platform Zorgen om de Zorg. Over de het idee achter dit initiatief zegt zij: ‘Wij willen niet protesteren, maar juist samen met belanghebbende partijen zoals ondernemingsraden, gemeenten, scholen en verzekeraars, zoeken naar gedeelde waarden en oplossingen.’

Gespreksleider gedurende de dag is Felix Rottenberg. Al direct aan het begin kan Rottenberg vaststellen dat de betrokkenheid van de zorgverleners groot is. Alle denkbare professionals uit de sector zijn vertegenwoordigd en iedereen wil zijn zegje doen. Om die input optimaal te stroomlijnen verdeelt Rottenberg de deelnemers over een aantal kleinere rondetafelgesprekken. De conclusies uit deze gesprekken komen terug in een afsluitend debat.

Voor het slotdebat wordt het dringen op het podium. Er staan vertegenwoordigers van organisaties als de vakbonden NU’91 en Abvakabo, zorgverzekaar AGIS, zorgorganisatie Vitras/CMD, beroepverenigingen STING en V&VN, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, de Thomashuizen, de MBO-Raad en het Innovatiefonds Zorgverzekeraars.

De toon is constructief. Het is duidelijk dat het Platform de dialoog zoekt, niet de confrontatie. Herhaaldelijk wordt benadrukt dat de werkvloer van de zorg een onuitputtelijke bron is van talent en vindingrijkheid. Bij de zorgprofessionals kun je inspirerende ideeën opdoen, ideeën die helpen bij het vinden van slimme oplossingen voor de organisatorische problemen van zorginstellingen, maar ook voor de uitdagingen van de zorgsector als geheel.

Toch leeft bij veel zorgprofessionals het gevoel dat hun expertise niet gezien wordt. De rol van de zorgprofessional lijkt steeds kleiner te worden. Er bestaat groot ongenoegen over de almaar groeiende bureaucratische laag in het zorgproces. Die bureaucratie kost veel geld, maar gaat in de eerste plaats ten koste van de kwaliteit van de zorg. De bureaucratie heeft ook geleid tot wat door veel professionals een ‘gestold wantrouwen’ wordt genoemd.

Vrijheid, verantwoordelijkheid, vertrouwen
Zorgprofessionals willen een grotere rol op het gebied van de indicatiestellingen. Het Centrum Indicatiestelling Zorg, de systematiek van de zorgzwaartepakketten en de schotten tussen de vier zorgdomeinen leggen een zware administratieve last op de zorgverlener. Dat kan anders, slimmer. Net als in de cure-sector zouden zorgprofessionals zelf de indicaties moeten kunnen stellen, waarbij zij achteraf en steekproefsgewijs gecontroleerd worden.

Zorgprofessionals vragen daarom om meer vrijheid in het zorgproces. Ook willen zij betrokken worden bij grote bestuurlijke uitdagingen, juist ook in het geval van bezuinigingen. De werkvloer wil graag dit soort verantwoordelijkheden delen.

Een andere wens van zorgverleners: Neem het vertrouwen weer als uitgangspunt. Leg de focus op successen en trek hier lering uit. Dit zal bijdragen aan een het herstel van een positief zelfbeeld van de mensen die werken in de zorg. Daar staat tegenover dat de sector zelf de goede voorbeelden moet blijven benoemen en verspreiden. Managers spelen hierbij een belangrijke rol. Als professionals zelf uitdragen wat goed gaat, kunnen anderen hiervan leren. Dus niet opnieuw het wiel uitvinden, dat scheelt tijd en geld.

Tenslotte is ook uitvoerig gesproken over het belang van opleiding en begeleiding. Zorgprofessionals in opleiding moeten goed worden voorbereid op hun toekomstige takenpakket. Zorgprofessionals die al werkzaam zijn, verdienen zo nodig bijscholing en begeleiding. Want bij een bredere functieomschrijving dienen ook de opleidingscriteria te worden aangepast, waarbij een duidelijke link tussen theorie en praktijk cruciaal is. Zorgprofessionals zouden meer training moeten krijgen in vaardigheden als het omgaan met zorgcliënten en hun familieleden of het slim samenstellen van een complexer zorgaanbod.

De bijeenkomst in Amersfoort leverde veel concrete ideeën op. Het Platform beraamt zich nu op de juiste manier om aan het initiatief een vervolg te geven en zoekt de dialoog met beslissingsmakers in de zorg. In haar slotwoord neemt Platform-voorzitter Annelies Hoogewerf zich dan ook voor om het aanwezige netwerk van bestuurders goed te onderhouden en daar waar nodig uit te breiden. Samen met haar gesprekspartners wil ze investeren in de zorgprofessional en op die manier de kwaliteit van de zorg verhogen. Deelnemers aan het slotdebat gaan die uitdaging graag met haar aan.