Nacht van de VN 2006

Zo’n 2.000 bezoekers van de Amsterdamse Melkweg en bioscoop Cinecenter vierden de eenenzestigste verjaardag van de Verenigde Naties. Het was passen en meten in iedere ruimte, in de theaterzaal en het café, op het poppodium en in de lobby, voor de garderobe en het witte doek. Er waren interviews met onder meer oud-VN commissaris voor de vluchtelingen Ruud Lubbers, minister voor ontwikkelingssamenwerking Agnes van Ardenne, PvdA-lijsttrekker Wouter Bos en oud-minister van Buitenlandse Zaken Jozias van Aartsen.

Er was theater van Adelheid Roosen en van het NT Gent. De talloze workshops en landendebatten trokken een geëngageerd publiek. Er was een verbluffend filmprogramma en natuurlijk was er ook weer heel veel muziek: van Lange Frans & Baas B, de Nederlandse house-goeroe Joost van Bellen, Erik Cycle & DJ Drifter en het Franse ensemble Nomades et Skaetera. En de nieuwe jongerenvertegenwoordiger is gekozen; Sandra van Beest volgt Wilco Otte op. Binnenkort vliegen ze samen naar New York.

Ruud Lubbers

‘Long live our planet and our peoples! Long live the United Nations!’ Het zijn de laatste woorden in de traditionele videoboodschap van aftredend secretaris generaal Kofi Annan. Op de beeldschermen boven het podium van de Max maakt zijn vorstelijke gelaat weer plaats voor een loop van wapperende VN-vlaggen. Annan kan terugzien op successen, maar in zijn toespraak concentreert hij zich vooral op een aantal ‘global issues of concern’ die na zijn vertrek alle aandacht verdienen, zoals de groeiende kloof tussen arm en rijk, de millenniumdoelstellingen, de dreiging van het terrorisme en het milieu.

Op het podium geven televisiemaker Sophie Hilbrand en journalist Pieter Hilhorst de aftrap. Ze praten met Ruud Lubbers en de twee jongerenvertegenwoordigers Erik Thijs Wedershoven en Wilco Otte. Lubbers is inmiddels een vaste gast op de VN Nacht. En als altijd heeft hij een paar goede tips voor zijn jonge publiek. ‘Blijf er voor gaan, blijf juist gemotiveerd. Houd alle volkeren met elkaar verbonden en deel in de verantwoordelijkheid voor de toekomst van onze planeet. Jullie vormen als jongeren een belangrijke actiegroep. Maar ga niet blaffen tegen regeringen. Sluit je aan bij NGO’s. Zet effectieve lobbies op, in de civil society en het bedrijfsleven.’

Erik Thijs van Wedershoven, Pieter Hilhorst, Ruud Lubbers, Wilco Otte en Sophie Hilbrand

Een belangrijk onderwerp van gesprek is het gedwongen vertrek uit Soedan van de speciale VN-gezant Jan Pronk. Lubbers vindt het bijna een ‘compliment’ aan het adres van Pronk. Maar Erik Thijs vreest een roemloze aftocht en vindt dat Pronk ‘zichtbaar moet worden gemaakt’. Erik Thijs: ‘Anders weet je nu al wat er met de volgende gezant gaat gebeuren.’ Hij pleit ervoor dat Nederland erop aandringt dat Pronk zijn verslag doet voor de Veiligheidsraad van de VN. Daar is ook Lubbers het mee eens.

Kandidaat A, B of C
Vandaag wordt voor de derde keer de Nederlandse Jongerenvertegenwoordiger gekozen. Tot drie jaar geleden werden de JV’s nog benoemd. De eerste JV was prinses Beatrix. Vanavond nemen in een finale verkiezingsronde drie kandidaten het  tegen elkaar op. Het zijn Octavi Hermans, Sandra van Beest en Marc Pluimers. Ze worden omringd door de leden van hun campagneteam. De kampen zijn duidelijk te onderscheiden door T-shirts en dassen in de kleuren van kandidaat A, B of C. Hun aanhang laat van zich horen als de finalisten op het podium plaatsnemen voor een eerste debatronde. Octavi legt uit waar zij voor staat en dat is: ‘culturele uitwisseling en vertrouwen creëren tussen de volkeren.’ Sandra is net terug uit India en was geschokt van de kinderarbeid die zij daar had waargenomen. Ze wil ‘onderwijs voor iedereen, gelijke kansen en gelijke rechten.’ Marc zegt ‘niet alleen te willen, maar ook te doen!’ Hij gaat zich inzetten voor ‘meer keuzevrijheid.’ De camera’s rollen. Het is een felle strijd voor de stem van de bezoeker. Deze kan namelijk zijn stem kan uitbrengen in een van de mobiele stembussen. Maar ook via email en sms wordt er gestemd. De stemming sluiten om 22:00.

Het publiek stroomt door de gangen van het uitgaanscentrum aan het Leidseplein. Overal gebeurt wel iets. Een tiental NGO’s verzorgt workshops rondom thema’s als ontwikkelingssamenwerking, mensenrechten, de institutionele hervormingen, koken op zonne-energie en reproductieve en seksuele rechten.

De MAX

Films en debat
In de cinema wordt de eerste film gestart. Het is het project van een paar oude bekende van de VN Nacht: Jamie Catto en Duncan Bridgeman (ex-Faithless), regisseurs van 1 Giant Leap. De twee gooien woorden, geluiden, ritmes en beelden van over de hele wereld in de mix. Speciaal voor deze vertoning is Jamie Catto ingevlogen. Hij gaat in gesprek met de bezoekers van de Nacht. Andere titels uit het filmprogramma zijn I know I’m not Alone van muzikant en wereldverbeteraar Michael Franti, die blootsvoets en gewapend met een gitaar door de Palestijnse gebieden en door Irak reisde. Jan Douwe Kroeske interviewt hem via een videoverbinding. En natuurlijk is er Nederlandse première van We Feed the World, de documentaire van Oostenrijker Erwin Wagenhofer, die in een prachtige beeldentaal vertelt over de volstrekt scheve verhoudingen in de internationale voedselindustrie. Het filmprogramma sluit af met Paradise Now, de gelauwerde psychologische thriller over twee jonge Palestijnse zelfmoordterroristen van de Nederlandse Palestijn Hany Abu-Assad.

In de grote zaal van Cinecenter leidt Jacques Monash de land- en regiodebatten over Latijns Amerika, Iran, Tibet en Sierra Leone. West-Afrika is al tientallen jaren het toneel van economische stagnatie, politieke impasses en vooral veel geweld en oorlog. In Sierra Leone maakte een grote VN-Vredesmacht in 2001 een einde aan 10 jaar burgeroorlog. De precaire vrede wordt nu gewaarborgd door de blijvende betrokkenheid van Groot-Brittannië. Dit model van ingrijpen met grote en gevechtsbereide vredesmachten wordt sindsdien steeds meer gebruikt in de conflictoplossing in Afrikaanse landen. Maar tegelijkertijd borrelt het nog steeds in Sierra Leone.

De panels van landendeskundigen wisselen. In een debat over Iran praten Eefje Blankevoort (journaliste en publiciste), Farah Karimi (GroenLinks) en Rob de Wijk (Clingendael) over het omstreden Iraanse nucleaire programma en een al dan niet militair ingrijpen.

Wereldgasten
Zaal 2 biedt het decor aan Wereldgasten, een variant op het VPRO-programma Zomergasten. Journalist Leon Verdonschot interviewt Ahmed Aboutaleb, de wethouder onderwijs, jeugd, werk en inkomen en grotestedenbeleid van Amsterdam. De wethouder is gekomen onder begeleiding van zijn permanente bewaking. Verdonschot vraagt hoe hij daar mee omgaat. ‘Het is een behoorlijke prijs,’ verzucht Aboutaleb. ‘Ik kan ’s avonds niet alleen de straat op. Mijn gezin, en mijn kinderen sleep ik er ook in mee. Maar ik pluk de dag en kijk niet te ver vooruit.’ Hij toont een fragment van de vredesbesprekingen tussen Barak en Arafat op Camp David in 2000. ‘Deze mensen zijn nadien verketterd door hun eigen volk.’ Hij wijst daarom op het belang van de dialoog, juist tussen vijanden of met tegenstanders. ‘Het Midden Oosten conflict lijkt eindeloos omdat ieder vertrouwen ontbreekt. Je moet met elkaar blijven praten. Je mag het best met elkaar oneens zijn.’

Agnes van Ardenne in gesprek met Paul Rosenmöller

In de Oude Zaal van de Melkweg zetelt Paul Rosenmöller in een grote knalgele fauteuil. Hij voert hier een serie gesprekken met minister voor ontwikkelingssamenwerking Agnes van Ardenne, Christa Meindersma, Abdelkader Benali, Wouter Bos en de vertrekkend VVD partijleider Jozias van Aartsen. Van Aartsen kijkt onder meer terug op de Amerikaanse inval in Irak, de aanslag op het VN kantoor in Bagdad waarbij Sergio Vieira de Mello om het leven kwam en over de rol van Europa in de nieuwe globale verhoudingen. Hij legt ook uit waaraan Nederland zijn relatief sterke positie in de VN ontleent: ‘heel simpel: geld – Nederland is een grote donor; goede mensen – Nederland heeft een sterke diplomatieke traditie; en tenslotte een professionele krijgsmacht die uitermate goed is toegerust op deelname aan VN interventies.’ De twee aanwezige blauwpetten in de zaal geven hun saluut aan de voormalig minister van buitenlandse zaken.

Brandhaarden
Voor de theaterzaal blijft het de hele avond dringen. In het programma ‘Brandhaarden’ spelen de acteurs Walter Bart, Matijs Jansen en Marleen Scholten van het NTGent/Wunderbaum een drietal briljante jonge economen. Het zijn onwaarschijnlijke visionairs die met schokkende lezingen de zaal op het verkeerde been zetten. Pieter Hilhorst, Maartje Somers (NRC) en Joris Luyendijk schreven de teksten. In het theater zijn ook opvoeringen van de ‘Gesluierde Monologen’ van Adelheid Roosen waarin islamitische vrouwen over hun leven, hun rituelen, hun schoonheid en hun pijn. Na afloop van de Gesluierde Monologen gaan de theatergangers met theatermaker in gesprek.
   
In de MAX staat een fractiespecialistendebat gepland en in de Oude Zaal gaat Rosenmöller in gesprek Wouter Bos. Hier is het muisstil. Spreekt hier de toekomstige minister-president? In de MAX is het debat luidruchtiger. Hans van Baalen (VVD), Henk Jan Ormel (CDA), Farah Karimi (Groen Links) en Bert Koenders (PvdA) debatteren over Uruzgan, over Pronk en over de millenniumdoelstellingen. Het is verkiezingstijd en er wordt geschermd met partijstandpunten. Over een ding zijn de vier partijen het eens: Pronk verdient steun van de Nederlandse regering. Pieter Hilhorst legt de vier buitenlandspecialisten het idee voor van Erik Thijs om aan te dringen op een publieke rapportage van Pronk aan de Veiligheidsraad. De meningen over Pronk’s handelswijze mogen verschillen – Hans van Baalen (VVD): ‘niet verstandig, dat weblog’ – Bert Koenders (PvdA): ‘welnee, het was zijn plicht om zo te handelen!’ – toch vinden alle vier de kamerleden dat Nederland moet aandringen tot een dergelijke rapportage. Dat staat genoteerd! Een overwinning voor de jongerenvertegenwoordiger.

Een pleidooi voor de Millenniumdoelen

Snel naar de overkant voor het interview met Bos. Die is net terug van een ontmoeting met Tony Blair. ‘Waar hadden jullie het over?’ vraagt Rosenmöller. Bos: ‘Blair merkte op dat ik nog steeds geen das droeg. Ik complimenteerde hem maar met de zijne.’ Maar ze hadden ook meer zwaarwichtige zaken besproken. Over Noord Korea had Blair aangegeven te vertrouwen op de druk die buurland China zal uitoefenen. Verder vroeg Blair hem naar de Nederlandse standpunten inzake het burqa-debat, of meer in het algemeen, het integratiedebat. En over de kwestie Iran zegt Bos: ‘Iran moet deel uit maken van een aanpak voor het gehele Midden Oosten. De vraag is alleen of de Verenigde Staten meedoen. Hebben we nog tijd voor diplomatie? Ik kan me helaas militaire acties tegen Iran voorstellen. Maar Nederland mag hieraan geen politieke steun geven zonder eerst de Nederlandse steun aan de invasie in Irak te evalueren.’

Overigens is het ook Bos opgevallen dat in de aanstaande parlementsverkiezingen buitenlandse politiek nauwelijks een thema is. Ten onrechte, moet hij nu wel denken, gezien de enorme opkomst op de Nacht van de VN. Bos: ‘Ik heb de agenda’s gezien van de komende lijsttrekkersdebatten, maar die gaan alleen over binnenlandse kwesties. Die hebben we teruggestuurd. Wij willen meer buitenland op de agenda.’

Lange Frans en Sophie Hilbrand

And the winner is…
Je zou bijna vergeten dat er vandaag ook gestemd wordt. Op naar de exit-polls! Terwijl de stemmen voor de verkiezing van de jongerenvertegenwoordiger worden geteld, gaan in de MAX de stoelen al aan de kant. De drie finalisten komen naar voren voor de uitslag. Met 1318 stemmen is Sandra van Beest de overtuigende winnaar. Ze wordt bedolven onder een groot boeket bloemen. Even later staan journalisten al in de rij voor een eerste quote van de kersverse jongerenvertegenwoordiger.

Sandra van Beest de nieuwe jongerenvertegenwoordiger

Tijd voor muziek. Lange Frans en Baas B en de voltallige band gooien de mics open voor een set rake lyrics, stevige beats en strakke flows. Daarna installeert de Nederlandse housegoeroe Joost van Bellen zich achter de draaitafels en komt het vinyl uit de hoezen. In no-time beukt hij de zaal plat. Zo mixen ze niet meer tegenwoordig! In de Oude Zaal treedt eerst DJ Drifter aan. Samen met Eric Cycle brengt hij een energieke mix van vette acid, fijne house classics en diepe chicago/detroit grooves. Hierna is de afsluiting voor het Franse ensemble Nomades et Skaetera. Een achtkoppige bezetting van onder meer accordeon, viool, gitaar, trombone, trompet en percussie. De muziek? Een wervelende rondtocht langs rock, ska en wereldmuziek. Er wordt gedanst tot in de kleine uurtjes.

24 oktober 2006

In de media

25 okt, Volkskrant, Verre oorlog en honger zeggen jongeren meer dan AOW [pdf]25 okt, Trouw, Sandra van Beest namens jongeren naar VN [pdf]26 okt, Trouw, Jan Pronk is de afwezige held op goedbezocht VN-feest [pdf]
25 okt, Parool, Herinneringen aan Unifil24 okt, Metro, Interview Maarten van Heems25 okt, Spits, Lubber discussieert met jongeren tijdens nacht van de VN

Op radio en TV waren er reportages en interviews in onder meer De wereld draait door, RTL 4 half acht journaal, BNR, Editie NL, Goedemorgen Nederland, BNN United, Desmet Live, 100% NL, RTV Noord-Holland.

Sandra in gesprek met de NOS