Werken aan de Zorg

Wanneer
2010-2011
Opdrachtgever
Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport (VWS)
Vraag
Inventariseer de effecten van het beleid dat VWS de afgelopen jaren heeft gevoerd op zes verschillende terreinen in de zorgsector. Deel de bevindingen met zorgprofessionals en bestuurders. Plaats daarbij de relatie cliënt-zorgprofessional centraal en laat zien dat de kwaliteit van de zorg voor een groot deel afhangt van individuele kracht, creativiteit en ondernemerschap.

Achtergrond
De zorgsector maakt een fundamentele transitie door van een aanbod- naar een vraaggestuurd systeem. Dat heeft grote consequenties voor de manier waarop de zorg wordt gefinancierd en georganiseerd. Zorgaanbieders, verzekeraars, overheden en patiënten, of beter: cliënten, krijgen in de nieuwe situatie een andere rol. Dit veranderingsproces is nog in volle gang. Sleutelwoorden zijn: ‘minder overheidsbemoeienis’, ‘vraagsturing’ en ‘meer ruimte voor zorginstellingen en zorgprofessionals’.

VWS wil weten waartoe het gevoerde beleid tot nu toe heeft geleid. Een tussenbalans. Hoe staat de sector ervoor? Wat zijn de resultaten en wat zijn de trends? Waar zitten de knelpunten? Wat kunnen we hiervan leren? En bij wie ligt de verantwoordelijkheid om in actie te komen – om te Werken aan de Zorg?

De inventarisaties
BKB en onderzoeksbureau Plexus verrichten in totaal zes inventarisaties, iedere inventarisatie gaat over een ander beleidsthema: Kosten & Kwaliteit, Bouwen & Diversiteit van Wonen; Administratieve Lasten; Arbeidsmarkt; De Zorgvrager; Waardecreatie. De onderzoeksrapporten worden gepresenteerd op bijeenkomsten voor zorgprofessionals, bestuurders en andere betrokkenen. Zij gaan met elkaar in discussie over de bevindingen.

BKB organiseert de bijeenkomsten. Dit is een verslag [pdf] van zo’n bijeenkomst.

Zo kwam bijvoorbeeld het derde onderzoek Meer tijd voor de cliënt, over administratieve lastendruk, tot een opvallende conclusie. Mensen die in de zorg werken, willen in de eerste plaats zorg verlenen, geen formulieren invullen. Toch gaat veel van hun tijd op aan administratieve handelingen en blijft er weinig tijd over voor de cliënt. Gemiddeld besteden zorgprofessionals 60% van hun werkdag aan directe zorgtaken en 40% aan administratieve taken. Maar de verschillen tussen de zorginstellingen zijn groot; sommige instellingen hebben de administratieve lastendruk teruggedrongen tot 20%. In andere instellingen is dus nog veel ruimte voor verbetering.

Ook stelde het onderzoek vast dat de overheid en het werkveld een verschillend begrip hebben van administratieve lasten. Het totaal aan administratieve verplichtingen op de werkvloer is veel groter dan binnen het perspectief van de overheid. Veel regelgeving is namelijk niet afkomstig van de overheid maar van gemeenten, het zorgkantoor, verzekeraars of de instellingen zelf. Wellicht dat hier de oorzaak ligt van de Babylonische spraakverwarring die vaak ontstaat in discussies over administratieve lastenverlichting. Zo kan het dat de overheid volgens de eigen definitie met succes de regeldruk vermindert, maar dat er in de praktijk maar weinig verandert.

Dergelijke waarnemingen vormen een interessant startpunt voor een sectorbrede dialoog over toekomst.

BKB voert de redactie over de publieksversies van de rapportages en is verantwoordelijk voor het persbeleid. Dit is de publieksversie [pdf] van Meer tijd voor de cliënt.

De Zorghelden
Parallel aan ieder onderzoek, loopt de verkiezing van de Zorgheld. Een zorgheld is een zorgprofessional die persoonlijk heeft bijgedragen aan een verbetering van de zorg en dan in het bijzonder binnen het beleidsdomein van het onderzoek.

De buurt in met Zorgheld Annie Beute, wijkverpleegkundige bij Buurtzorg.

Er zijn telkens drie genomineerden. De drie Zorgheld-kandidaten voeren een maand lang campagne om zoveel mogelijk stemmen binnen te halen. Het is een online-verkiezing, de stembus staat op werkenaandezorg.nl. De winnaar wordt bekend gemaakt tijdens de presentatie van het onderzoeksrapport.

Koos Maquelin is een van de winnaars. Hij werkt in de acute psychiatrie, een soort intensive care voor mensen in psychische nood. Maquelin: ‘Het gaat om heftige gevallen, aangrijpende situaties. Ik zit ruim vijfendertig jaar in het vak en voor mij is iedereen op mijn afdeling een zorgheld. Ik wil deze afdeling en de psychiatrie goed neerzetten. Bij ons krijgt iedereen die het nodig heeft, de zorg die hij verdient. Het is aan de beleidsmakers om dat financieel vorm te geven.’

De volgende ochtend werd Maquelin prompt gebeld door Paul de Leeuw in het programma van Giel Beelen.

BKB is verantwoordelijk voor de Zorgheldenverkiezing en geeft mediabegeleiding aan de genomineerde Zorghelden.

Meer weten over dit project?
Neem contact op met Maarten van Heems